Глицирризині азайтылған мия (DGL): шырыш, секретин және дәлел

DGL — глицирризин мөлшерін азайту үшін өңделген мия сығындысы. Мақсаты — таңдалған құрамдастарды сақтап, натрийдің ұсталуына, калийдің жоғалуына және қан қысымының көтерілуіне қатысатын заттың әсерін азайту. Құрамның өзгеруі өнімде минералокортикоидтық қауіп немесе басқа жағымсыз әсер мүлде жоқ екенін дәлелдемейді.

Асқазанның шырыш-бикарбонат тосқауылы мияны зерттеуге биологиялық негіз береді. Бірақ бұл DGL адамның MUC5AC мөлшерін арттырады, секретинді ынталандырады, ойық жараны жаздырады немесе протондық помпа тежегіштерін (ППТ) алмастырады деген сөз емес. Деректер әркелкі: ойық жараға арналған бірнеше ескі бақыланатын сынақ теріс нәтиже берді, ал белгілі бір флавоноидты сығындының қысқа сынақтарында диспепсия мен жеңіл немесе орташа рефлюкс белгілері жақсарған. Өнімнің құрамы, көрсетілім, өлшенген нәтиже және бақылау ұзақтығы маңызды.

Не алынып тасталады, не қалуы мүмкін?

Glycyrrhiza glabra, G. uralensis және басқа мия түрлерінің тамырларында тритерпен сапониндері, флавоноидтар мен полисахаридтер бар. Олардың арақатынасы түрге, өсіру жағдайына және экстракцияға тәуелді. DGL атауы глицирризинді азайтуды білдіреді; ол бірдей қоспаны, әмбебап қалдық шегін немесе бірыңғай дәрілік пішінді анықтамайды.

Глицирризин мен глицирретин қышқылының формулалары PubChem арқылы тексерілді. Атауларды шатастыру экстракция мен метаболизмді түсіндіруге кедергі келтіреді. Өңдеу барлық пайдалы заттарды өзгеріссіз сақтайды деген тұжырым да талдамалық дәлелді қажет етеді: еріткіш, тазарту және кептіру соңғы фракцияны өзгертеді.

Raveendra және әріптестерінің диспепсия сынағында GutGard сипаттамасы глабридин ≥3,5%, жалпы флавоноидтар ≥10%, глицирризин ≤0,5% массалық үлес деп берілген. Raj және әріптестерінің 2025 жылғы рефлюкс сынағының әдістерінде глицирризин ≤3,0%, ал глабридин мен флавоноидтардың ең аз үлесі сол күйінде көрсетілген. Бұл әр жұмыстағы өнім сипаттамалары; әмбебап DGL анықтамасы да, сатылатын барлық партияның өлшемі де емес.

Мия минералокортикоидтардың жалған артықтығын қалай туғызады?

Ішек микробтары глицирризинді глицирретин қышқылына және байланысты метаболиттерге айналдырады. Негізгі механизм — бүйректегі 11β-гидроксистероиддегидрогеназаның 2-түрін (11β-HSD2) тежеу. Бұл фермент әдетте кортизолды кортизонға айналдырып, минералокортикоид рецепторын (MR) кортизолдан қорғайды.

Қорғаныс әлсірегенде кортизол бүйрек өзекшесі жасушаларындағы MR-ді белсендіреді. Натрийдің қайта сіңуі мен калийдің жоғалуы сұйықтықтың жиналуына, гипертензияға, гипокалиемияға және метаболизмдік алкалозға әкелуі мүмкін. Сұйықтық көлемінің ұлғаюы ренин мен альдостеронды төмендетеді; альдостеронның төмен болуы бұл құбылысты жоққа шығармайды. Оны түсіндіру үшін глицирризиннің «альдостерон рецепторына» тікелей байланысуы міндетті емес. Stewart және әріптестерінің 1987 жылғы адамдағы зерттеуі мия қабылдауды кортизол алмасуының өзгеруімен және натрийдің ұсталуымен байланыстырды.

Глицирризинді азайту осы жолға түсетін әсерді төмендетуі тиіс, бірақ DGL сөзі әсер мөлшерін өлшемейді. 2024 жылғы рандомизацияланған айқаспалы сынақта 28 дені сау адам екі апта бойы күніне 100 мг глицирризин қышқылын беретін кәдімгі мия қабылдағанда, үйде өлшенген систолалық қысым көтеріліп, ренин мен альдостерон төмендеген. Бұл DGL сынағы емес. Нәтиже жиі айтылатын тұтыну шегі физиологиялық әсердің жоқтығына кепіл болмайтынын көрсетеді; барлық DGL өнімі бірдей жауап туғызады дегенді білдірмейді.

Қалдық зат массасын қарапайым есеппен бағалауға болады:

$$m_{\mathrm{glycyrrhizin}}=m_{\mathrm{extract}}\times w_{\mathrm{glycyrrhizin}}$$

Екі масса бірдей өлшем бірлігінде, массалық үлес ондық бөлшек түрінде жазылады. Тек арифметикалық мысал: құрамында 1% глицирризині бар 1500 мг сығындыда 15 мг глицирризин болады. Бұл ұсынылатын доза немесе дәлелденген қауіпсіз шек емес. Нақты әсер партия талдауына, күндік мөлшерге, қабылдау ұзақтығына, метаболизмге және миясы бар басқа тағамдар мен қоспаларға тәуелді.

Асқазан тосқауылы: шырыш жай жабын емес

Асқазанның қалыпты беткей және шұңқырша эпителийі MUC5AC-пен байланысты шырыш өндіреді; MUC6 бездік шырышқа тән. Бұл жасушаларды қалыпты ішектің бокал тәрізді жасушалары деп атауға болмайды. Муциндер эпителий маңындағы қорғаныс ортасын ұйымдастыратын суға бай гель түзеді. Lyon және әріптестерінің 2026 жылғы адам асқазаны органоидтары туралы зерттеуінде MUC5AC, MUC6 және басқа асқазан белоктары анықталды. Сонымен бірге инженерлік жолмен алынған шырыш табиғи шырыштың барлық физикалық қасиетін қайталамаған.

Эпителий бетіне бөлінетін бикарбонат шырыш ішіндегі протондарды бейтараптайды. Жеңілдетілген реакция:

$$\mathrm{H}^{+}+\mathrm{HCO}_{3}^{-}\longrightarrow\mathrm{CO}_{2}+\mathrm{H}_{2}\mathrm{O}$$

Жергілікті pH градиенті асқазан қуысындағы қышқыл ортамен қатар сақтала алады. Ол секрецияға, шырыш құрылымына және қан ағымына байланысты; бір тұрақты қалыңдықпен анықталмайды. Phillipson және әріптестері егеуқұйрықтарда микроэлектродпен эпителий маңындағы pH-ты өлшеп, бикарбонат тасымалының маңызын көрсетті. Бұл тәжірибеде DGL адамдарда тексерілген жоқ.

Van Marle және әріптестерінің ескі жұмысы егеуқұйрық асқазаны эпителийінің жаңаруын зерттеді. Бездердің таңбаланған шырыш бөлетін жасушаларындағы өзгерістерді саралану, шырыш түзілуі мен секрециясы арқылы түсіндірді. Ол адамның MUC5AC мөлшері 1,8–2,4 есе артады, эпителий өмірі 50–70% ұзарады немесе 200 мкм тосқауыл міндетті түрде түзіледі дегенді анықтамады. Алдыңғы асқазан мен бездік бөлім нәтижелері де айырылған; «DGL барлық жерде көбеюді арттырады» деп тұжырымдау дұрыс емес.

Секретин: басқа бөлімдегі ішек–ұйқыбез жолы

Секретинді ұлтабардың S-жасушалары өндіреді; ол жіңішке ішекке қышқыл түскендегі жауапқа қатысады. Эндокриндік сигнал қанмен ұйқыбез түтіктеріне жетіп, ұлтабарға бикарбонатқа бай сұйықтықтың бөлінуін күшейтеді. Polak және әріптестерінің, Magee мен Naruse-нің бастапқы орналасу мен секреция тәжірибелері осы физиологиялық тізбекті қолдайды. Оны асқазан шырышынан ұйқыбезге тікелей баратын жебе ретінде көрсетуге болмайды.

Секретиннің қалыпты физиологиясы ауыз арқылы қабылданатын DGL адамның S-жасушаларын ынталандыратынын дәлелдемейді. Мұнда талданған клиникалық сынақтар секретиннің артуын немесе DGL-ге тәуелді панкреатикалық бикарбонат жауабын анықтамады. Асқазан бетінде буферлеу мен ұлтабардағы бейтараптау — байланысты қорғаныс процестері, бірақ олардың бөлімдері бөлек.

Пепсин, простагландиндер және эпителий реституциясы

Пепсин қышқыл ортада белокты қорытуға қатысады және тосқауыл бұзылғанда ашық тінге зиян келтіруі мүмкін. Пепсин не пепсиногенге қатысты эксперименттік болжамдар адамдағы фермент белсенділігінің нақты пайызға төмендеуін, көмей қорғанысын немесе қышқылды басуға тең әсерді анықтамайды. 2025 жылғы рефлюкс сынағында жоспарланған 24 сағаттық асқазан pH өлшемі орындалмаған; сондықтан DGL қышқылдықты өзгертпейді деген тұжырым тікелей дәлелденбейді.

PGE₂ мен PGI₂ шырышты қорғанысқа, қанмен қамтуға және секрецияға қатысады. Стероидты емес қабынуға қарсы препараттар (ҚҚСП) простагландинге тәуелді қорғанысты бұзады. Бұл DGL олардың түзілуін ҚҚСП қабылдағанда сенімді қалпына келтіреді деген сөз емес. Реституция — сақталған базальды мембрана бойымен жасушалардың жылдам бүйірлік көшуі; ол кейінгі көбеюден өзгеше. Бастапқы асқазан жасушасы дақылдарында EGF сигналы мен трефойл пептидтерінің рөлі көрсетілген, бірақ клиникалық DGL→EGF→α5β1 интегрин→фибронектин тізбегі дәлелденген жоқ.

Флавоноидтар: механизмдер мен оларды көшіру шегі

Эксперименттік концентрациядағы жеке қосылыс, стандартталған сығынды және ішілетін қоспа ерігіштігі, метаболизмі, тінге жетуі және қосымша құрамдастары бойынша ерекшеленуі мүмкін. Гликозидтер ішекте гидролизденіп, агликондар конъюгациялана алады. Жергілікті әсер болжамы жүйелік сіңудің жоқтығын дәлелдемейді; қандағы концентрация да шырыш ішіндегі концентрацияға тең емес.

Liu және әріптестері изоликвиритигенинді макрофагтарда және тышқанның жедел өкпе зақымы моделінде зерттеді. AMPK/Nrf2/ARE, тотығу стрессі, NF-κB және NLRP3 жолдарының өзгерістері байқалған. Бұл жеке халконға қатысты модельдік дерек; адамдарда DGL асқазан митохондрияларын қалпына келтіреді деген клиникалық дәлел емес. Асқазандағы Keap1 цистеинімен нақты реакция да бұл нәтижеден туындамайды.

Глутатионға тәуелді липид қорғанысы GPX4 және ферроптоз мақаласында кеңірек түсіндірілген. Бұл биология тотығу зақымын түсінуге көмектеседі, бірақ DGL адамдағы асқазан ферроптозын болдырмайтынын дәлелдемейді. Зертханада радикалды байланыстыру клиникалық жараның жазылуына тең емес.

H. pylori: өсу, жабысу және инфекцияны жою бөлек нәтижелер

Fukai және әріптестері мияның жеке флавоноидтарын H. pylori-ге қарсы зертханада тексерді, оның ішінде кей антибиотиктерге төзімді штамдар болды. Бұл барлық төзімді штамға қарсы клиникалық әсерді немесе төзімділіктің ешқашан қалыптаспайтынын көрсетпейді.

Asha және әріптестері тұтас GutGard сығындысын зерттеп, бактерия өсуі, белок синтезі, ДНҚ-гираза және дигидрофолатредуктазаға қатысты әсерлерін сипаттады. Гираза үшін IC₅₀ 4,40 мкг/мл және дигидрофолатредуктаза үшін 3,33 мкг/мл — сығындының зертханалық көрсеткіштері. Оларды изоликвиритигенинге немесе ішкеннен кейінгі тін концентрациясына автоматты түрде жатқызуға болмайды. Осы жұмыста тексерілген концентрацияларда жабысудың елеулі тежелуі табылған жоқ.

Wittschier және әріптестері басқа жүйені — су сығындылары мен полисахарид фракцияларын адамның асқазан тіні кесінділерінде — қарастырды. 1 мг/мл су сығындысы жабысуды азайтқан, бірақ тазартылған полисахаридтер бактерияға тікелей уытты болмаған. Бұл препаратқа тән антиадгезивтік болжамды қолдайды; BabA/SabA-ны әмбебап бөгеуді немесе кез келген DGL арқылы инфекцияны жоюды дәлелдемейді.

Hajiaghamohammadi және әріптестерінің 2016 жылғы сынағына 120 пациент енгізіліп, антибиотик пен ППТ сызбасы сол сызбаға D-Reglis миясын қосумен салыстырылды. Хабарланған жою үлесі 83,3% және 62,5%; салыстыру саны 67,5% емес. Толық мәтінде зерттеуді аяқтағандар саны қайшы берілген, ал оқылған әдістерде қалдық глицирризин өлшенбеген. Бұл қосымша емнің шектеулі сынағы; DGL монотерапиясын не антибиотикті әмбебап азайту тәсілін дәлелдемейді. Қазіргі ACG нұсқаулығы сезімталдықты ескеретін емді және кейін инфекция жойылғанын растауды баса айтады. Қоспа осы қадамдарды алмастырмайды.

Адамдардағы сынақтар нені көрсетті?

Кестедегі дозалар зерттеулерді сипаттайды. Олар ойық жараға, рефлюкске, балаға немесе аспирин ішетін адамға арналған ем сызбасы емес.

Функционалдық диспепсия

2012 жылғы жұмыс Rome III талаптарын қолданды, Rome IV емес; он белгі шкаласы мен қысқа Nepean Dyspepsia Index бағаланды, GSRS емес. Жалпы көрсеткіштер 15 және 30-күндері жақсарған, бірақ ерте тою плацебомен шамалас болды. Бірнеше автор өндірушіге қатысты ұйымнан болған және рандомизация тізбегі сонда жасалған. Бұл нәтижені жоймайды, алайда тәуелсіз қайталау мен ұзағырақ бақылау қажеттігін күшейтеді.

Рефлюкс: белгі, жазылу және механизмді ажырату

2025 жылғы сынақта 28-күнгі бастапқы көрсеткішке түзетілген GERD-HRQL салыстыруы GutGard пайдасына болды (p=0,014). Сығынды тобында 78, плацебо тобында 87 адамның дерегі бар: рандомизацияланған 200 адамның 165-і. Қосымша фамотидин қолдану мен асқазанның босау жылдамдығында елеулі айырмашылық жоқ. Төменгі өңеш сфинктері қысымы мен тәуліктік асқазан pH-ы пандемия шектеуінен өлшенбеген.

Сынақты Natural Remedies қаржыландырып, дизайн мен хаттама әзірлегенде техникалық ұсыныстар берген; авторлар демеушінің дерек жинауға, талдауға және ұсынуға қатыспағанын мәлімдеген. ППТ-мен тікелей салыстыру, кем емес тиімділік, ауыр эрозиялық эзофагиттің жазылуы немесе Барретт өңешімен байланысты обырдың алдын алу тексерілмеді. Екі топта да өнімді тоқтатқаннан кейін бір аптада маңызды кері өршу болмауы DGL ұзақ ППТ қабылдаудан кейінгі қышқыл рикошетін болдырмайды деген дәлел емес.

Пішіндер, сапа және қауіпсіздік

Шайнайтын таблетка, капсула, ұнтақ және ауыз шаю ерітіндісі әртүрлі әсер береді. Сілекей шырышты қабық физиологиясына қатысады, бірақ DGL міндетті түрде шайналуы тиіс немесе жұтылған капсула белсенді емес деген ереже дәлелденбеген: екі GutGard симптомдық сынағы капсула қолданған. Ауыз шаю зерттеуі жұтылатын тиімді дозаны анықтамайды; дәм де тиімділікті белгілемейді.

Өнім туралы пайдалы дерекке ботаникалық сәйкестік, сығынды мөлшері, өлшенген қалдық глицирризин, стандарттау, партия талдауы мен қосымша заттар кіреді. Жарамдылығы расталған жоғары тиімді сұйықтық хроматографиясы құрамдастарды өлшей алады. Сертификатта талданатын зат, әдіс, өлшем бірлігі және партия көрсетілуі керек. «DGL» немесе «табиғи» деген сөздер сертификат емес. «Қантсыз» атауы толық құрамды тексеруді қажет етеді: қант спирттері мен басқа қоспалар көтерімділікке әсер етеді. Емге бейілділік пайызы не диабетке жарамдылық ойдан шығарылмауы тиіс.

NCCIH глицирризинсіз мия төрт айға дейін қолданғанда қауіпсіз болуы мүмкін деп сақтықпен жазады. Бұл барлық DGL өнімінің, ұзақ қабылдаудың, жүктіліктің, емізудің немесе бала дозасының қауіпсіздігін анықтамайды. Таңдалған ересектердегі қысқа сынақтар сирек реакциялар мен маңызды дәрілік өзара әсерді жоққа шығармайды. Аллергия, асқорыту белгілері, қалдық глицирризин және басқа ингредиенттер маңызды болып қалады.

Кәдімгі мияда гипертензия, жүрек пен бүйрек аурулары және тұзды көп жеу аз мөлшерде де алаңдаушылықты арттыруы мүмкін; кортикостероидтармен өзара әсер сипатталған. DGL-ді қысым төмендететін дәрілермен, диуретиктермен, жүрек емімен және стероидтармен әмбебап үйлесімді деп айтуға болмайды. Шешім нақты құрам мен дәріге байланысты. Белгілі қауіптің азаюы толық эндокриндік не жүрек-қантамыр қауіпсіздігімен тең емес.

Деректер әзірге негіздемейтін қолданулар

Өт қышқылдары FXR және TGR5 арқылы сигнал да береді; ол өт қышқылдары–ішек–бауыр осі туралы мақалада түсіндірілген. Бұл физиология сигнал беруді тін зақымынан ажыратуға көмектеседі; DGL өт тасымалдаушыларын басқарады немесе рефлюкс зақымын болдырмайды дегенді дәлелдемейді.

Қалыптасқан еммен салыстыру және ППТ-ны тоқтату

ППТ асқазан протондық помпасы арқылы қышқыл түзілуін тежейді; H₂-рецептор антагонистері гистаминге тәуелді секрецияны азайтады; антацидтер бар қышқылды бейтараптайды; шырышты қорғайтын дәрілердің өз фармакологиясы бар. Осы әсерлердің бәрін DGL-ге жатқызуға болмайды. Мизопростол мен ребамипидтің көрсетілімдері және жағымсыз әсері бөлек. Салыстыру үшін ұқсас популяция, клиникалық нәтиже және тікелей сынақ қажет; өсімдік өнімі әрқашан қауіпсіз әрі арзан деген мәлімдеме жеткіліксіз.

ACG ППТ-ны гастроэзофагеалдық рефлюкс ауруының негізгі дәрілік емі ретінде сақтайды. Бақылаулық жағымсыз нәтижелермен байланыс өздігінен себептілікті немесе DGL-дің қауіпсіз тиімді алмастырғыш екенін анықтамайды. AGA-ның тоқтату жөніндегі жаңартуы көрсетілім мен қан кету қаупін қайта бағалауды ұсынады. Ауыр эрозиялық ауру, пептикалық тарылу, Барретт өңеші және жоғары қан кету қаупі емді жалғастыруға негіз болуы мүмкін. Тоқтатқаннан кейін қышқылдың кері артық бөлінуінен уақытша белгілер пайда болуы ықтимал.

Тексерілген деректер DGL көмегімен алты апталық тоқтату хаттамасын, әмбебап бақылау аралығын немесе 85% сәттілікті бермейді. Жұтыну қиындауы, асқазан-ішек қан кетуі, тоқтамайтын құсу не себепсіз салмақ жоғалту қоспаны арттыруды емес, клиникалық бағалауды қажет етеді. Белгі балының жақсаруы диагноз қоюға немесе ойық жараның жазылуына тең емес.

Материал қалай тексерілді?

Нысаналы тексеру 2026 жылғы 8 қазанда бастапқы зерттеулер мен ресми дереккөздер бойынша жүргізілді. Raveendra-ның диспепсия, Raj-дың рефлюкс және Hajiaghamohammadi-дің қосымша ем сынақтарының толық мәтініндегі әдістер, нәтижелер мен тиісті шектеулер қаралды. Басқа бастапқы жұмыстардың қолжетімді индекстелген аңдатпалары мен библиографиялық жазбалары тексерілді; PubChem химиялық деректері және NCCIH мәліметі тікелей оқылды. Аңдатпаға қолжетімділік толық мәтінді оқу ретінде көрсетілмейді.

Бұл нысаналы баяндау талдауы, жүйелі шолу немесе дәлел сапасын формалды бағалау емес; барлық зерттеу табылды деп мәлімделмейді. Жеке заттарды, модельдерді, белгілі сығындыларды және клиникалық нәтижелерді ажырату негізгі мәнге ие. DGL бойынша белгі жақсаруының кей сигналдары бар, бірақ механизм, әсер ұзақтығы және кең клиникалық қолдану жеткіліксіз расталған әрі құрамға тәуелді.