Ағзадағы пробиотиктер: штамм ерекшелігі, ішек тосқауылы және қабылдау қауіпсіздігі

Пробиотиктер — жеткілікті мөлшерде қабылданған кезде адам денсаулығына нақты пайда әкелетін тірі микроорганизмдер (ДДҰ анықтамасы).

Дәлелді нутрициологияның басты қағидасы: пробиотиктердің әсері олардың штаммына қатаң байланысты. «Жалпы лактобактериялардың» пайдасы болмайды; нақты нәтиже нақты штамммен анықталады (мысалы, Lactobacillus rhamnosus GG немесе Bifidobacterium infantis 35624).

Әсер ету механизмдері

1. Патогендерді ығыстыру: зиянды бактериялардың ішек қабырғасына жабысуына жол бермейді, органикалық қышқылдар бөліп, ортаның қышқылдығын реттейді.
2. Ішек тосқауылын нығайту: жасушааралық тығыз байланыс ақуыздарының (окклудин және ZO-1) белсенділігін арттырып, улы заттардың қанға өтуіне тосқауыл қояды.
3. Қысқа тізбекті май қышқылдары (ҚТМҚ): пайдалы микробиотаның өмір сүруіне қажетті бутираттың түзілуіне ықпал етеді.
4. Иммунитетті қолдау: секреторлық IgA деңгейін арттырып, қабыну процестерін бәсеңдетеді.

Антибиотиктермен үйлесімділігі және қауіпсіздік

• Уақыт аралығы: бактериялық пробиотиктерді антибиотиктен кемінде 2–3 сағат кейін қабылдау қажет.
• Saccharomyces boulardii ашытқысы: зең текті болғандықтан, бактерияға қарсы дәрілер оны жоймайды, сондықтан оларды бір мезгілде ішуге болады.
• Қарсы көрсетілімдер: ауыр иммун тапшылығы бар және орталық веналық катетері бар адамдарға сепсис қаупіне байланысты тірі пробиотиктерді өз бетінше қабылдауға болмайды.